Program

14 października 2010 r., czwartek, godz. 17.02, pl. Wolności

„Łódź jest futurystyczna!” (Witold Wandurski)

Wzywamy obywateli miasta Łodzi do spontanicznego, natychmiastowego i zdecydowanego bojkotu ciszy i nieobecności literatury w przestrzeni publicznej. Rozumiejąc zadanie literatury wobec dnia dzisiejszego, wołamy:

Czytelnicy na ulicę!

Dla zorganizowania społeczeństwa łódzkiego do wspólnego wysiłku w kierunku głębokiej, zasadniczej i trwałej literaturyzacji życia, zarządzamy na całe miasto brawurową akcję uwalniania słów. Przekreślamy stylistyczny banał, rutynę czytelniczą i utarte ścieżki narracyjne jako formy martwe i sztywne.

Więcej życia!

Zrywamy raz na zawsze z patosem, etosem i eposem. Wskazujemy awaryjne wyjście z tej smętnej wystawy skamieniałości w kierunku słowa żywego i dynamicznego.

Spotykamy się na placu Wolności pod pomnikiem. Każdy ma ze sobą dowolnie wybraną książkę i o godzinie 17.02 zaczynamy uwalniać słowa: głośno czytać, krzyczeć, skandować, recytować...

Wzywa się wszystkich do uczestnictwa i rozpoczęcia zgodnej, masowej akcji literaturyzacyjnej niezwłocznie z chwilą przeczytania tego ogłoszenia.

Rewolucja 1905 r. i literatura

16 października 2010 r., sobota, godz. 12.30, pl. Wolności

Gdy przybył do Łodzi, miał dopiero 18 lat. Poeta i rewolucjonista. Tutaj po raz pierwszy zobaczył zjeżone kominami olbrzymie fabryczne miasto. Miasto zbuntowane i wrzące od gniewu.

Odkryj historię pierwszego polskiego futurysty. Poznaj historię swojego miasta, którą pamiętają nazwy ulic, ściany kamienic i literatura, a o której zapomnieli mieszkańcy. Rewolucja patrzy na Ciebie na każdym skrzyżowaniu. Teraz ty popatrz na Łódź poprzez rewolucję.

Do udziału w grze miejskiej zachęcają:

Alexis de Tocqueville: „Te same cechy, które często umożliwiały powstanie pięknych książek, mogą doprowadzić do wielkich rewolucji”.

Stanisław Witkiewicz: „Widzisz, w tej chwili w tej retorcie, w której odbywa się proces zwany historią, wre pod wielkim ciśnieniem kasza, z którą w pięćset lat nie upora się Europa. Odbywają się wielkie ruchy zbiorowej duszy i źle by było, żebyś przeżył ten czas, nie wiedząc o tym. To jest historia żywa, która uczy i bezpośrednio wpływa na duszę”.

Maria Janion: „Rok 1905 stworzył literaturę polską XX wieku”.

Atrakcyjne nagrody

Czekamy na zgłoszenia dwu- lub trzyosobowych drużyn do 15.10.2010 r. na adres lodz@poczta.krytykapolityczna.pl *

* O przyjęciu do gry decyduje kolejność zgłoszeń.

23 października 2010 r., sobota, godz. 13.00, Instytut Filologii Polskiej, al. Kościuszki 65, s. 314.

„Otaku to ty, Godzilla powraca”. Ludzie, miejsca, potwory współczesnej Japonii. Warsztaty z Joanną Bator.

Warsztat ma mieć charakter otwartego spotkania seminaryjnego z interakcją uczestników. Wstęp wolny dla wszystkich zainteresowanych.

Joanna Bator jest pisarką (Piaskowa góra, Chmurdalia), antropolożką kultury, publicystką. Podstawowe tematy jej zainteresowań ogniskują się wokół antropologii ciała, feminizmu oraz kultury Japonii. Za książkę Japoński wachlarz (2004) opisującą rzeczywistość współczesnej Japonii otrzymała nagrodę im. Beaty Pawlak przyznawaną najlepszej antropologicznej pozycji roku. Warsztaty, na które zapraszamy są ostatnią szansą spotkania autorki przed rocznym wyjazdem do Kraju Kwitnącej Wiśni.

29 października 2010 r., godz. 17.30, Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi, ul.Gdańska 100/102, sala konferencyjna (II p.).

Porozmawiamy o miłości w ujęciu literackim, kulturowym i antropologicznym. Jednym z tematów będzie fenomen triumfu literatury romansowej na szczytach współczesnych list bestsellerów wydawniczych. Porozmawiamy o źródłach popularności książek o tematyce miłosnej, literaturze dla kobiet i pisanej przez kobiety (oraz sensie tych rozgraniczeń), konstrukcjach fabularnych, sile pisania i czytania. Spróbujemy określić miejsce miłości w popkulturze i na jakie potrzeby współczesnego czytelnika odpowiada literatura skoncentrowana na uczuciach bohaterów (i czytelników).

Renata Bożek jest psycholożką, dziennikarką, autorką tekstów naukowych o tematyce psychologii i studiów nad kulturą płci. Przed trzema laty wydała powieść „Madame Sinobroda”.

Małgorzata Kalicińska jest ulubioną pisarką tysięcy, a może nawet milionów, kobiet w Polsce, autorką powieści bijących rekordy popularności na listach sprzedaży książek. Popularność przyniosła jej seria książek o „życiu nad rozlewiskiem”. Na podstawie prozy jej autorstwa powstał cieszący się imponującą oglądalnością serial dla TVP.

Waldemar Kuligowski jest profesorem UAM, antropologiem kultury. Opublikował liczne prace naukowe, z których ostatnia to Miłość na Zachodzie. Historia antropologiczna, w której podejmuje problem zjawiska miłości jako elementu kultury. Głównym tematem badań czyni symboliczny wszechświat miłości w kulturze zachodniej.

Prowadzenie: Malwina Wadas.

10 listopada 2010 r., środa, godz. 18.00, Klub Szafa, ul. Rewolucji 1905 r. nr 10. Prowadzenie: Maciej Stańczyk.

Poeci wchodzą do Szafy, ale tylko po to, by udowodnić, że poezja nie jest trupem w szafie. Slam trzaśnie drzwiami, aż Poezja spadnie ze swoich spróchniałych elitarystycznych koturnów.

Główna nagroda: 321 zł. Dla pozostałych uczestników nagrody finansowe i rzeczowe. W trakcie slamu konkursy dla publiczności.

Na zgłoszenia poetów i poetek czekamy do 9 listopada pod adresem lodz@poczta.krytykapolityczna.pl.

Przyjdź dopingować poetów, sam zaprezentuj swoje wiersze, weź udział w literackim życiu Łodzi.

Slam poetycki jest połączeniem żywej twórczości literackiej i aktorskiego performance’u. Zgłoszeni literaci – zarówno profesjonalni jak i amatorzy, bo udział w konkursie może wziąć każdy – mają kilka minut na zaprezentowanie swoich utworów przed jury złożonym z publiczności. Na koniec zwycięzca otrzymuje nagrodę.

Tego typu imprezy, zapoczątkowane w latach 80. w Stanach Zjednoczonych, a od kilku lat obecne także w Polsce, zrywają z stereotypowym wizerunkiem poezji i udowadniają, że slam poetycki stanowić może doskonałą formę spontanicznej zabawy.

Slam rozegrany zostanie systemem pucharowym. Poeci zostaną rozlosowani i aż do finału będą rywalizować ze sobą w parach (maks. 16 uczestników). Proszę przygotować minimum 4 teksty/prezentacje. W I rundzie i ćwierćfinale slamerzy mają po 2 minuty na scenie, w półfinale 3, a w finale 5 minut. O tym kto wygra decyduje publiczność!

Po slamie koncert jednego z najciekawszych debiutantów polskiej sceny okołojazzowej ostatnich lat. Jazzpospolita to świetna fuzja jazzowej tradycji i post-rockowej nowoczesności. Znakomity warsztat, melodyczna wyobraźnia, doskonała znajomość współczesnego muzycznego języka – to wszystko sprawia, że warszawski kwartet można uznać za kontynuatorów świetnej tradycji polskiej alternatywy jazzowej.

Czterech muzyków, pięć instrumentów, niezliczone źródła inspiracji i efekt w postaci żywiołowego kwartetu grającego muzykę z nienazwanej szuflady. Avantgarde-Jazz ? Post-Rock ? Nu-Jazz ? Avant-Pop ? Jazzpospolita z szacunkiem dla kanonu, ale i śmiałością w wykraczaniu poza gatunkowe wzorce, bezkompromisowo kieruje się w nieznane, łącząc i deformując to, co absorbuje jej członków. Azymutem jest eklektyzm.

„Nasze inspiracje są bardzo, ale to bardzo różne. Czasem wręcz zastanawiamy się, jak to możliwe, że czterech gości o tak odbiegających od siebie gustach muzycznych razem robi muzykę i gra koncerty. Lee Scratch Perry czy John Legend, Kurt Rosenwinkel czy Photek, Aleksandr Skriabin czy Herbie Hancock - tak wyglądają spory jak jedziemy w trasę i chcemy posłuchać muzyki”.

Jazzpospolita na MySpace

17 listopada, środa, godz. 15.00, Instytut Filologii Polskiej, al. Kościuszki 65, s. 209.

„Pasaże: budowle, galerie, którym brak strony zewnętrznej. Jak snom” – Walter Benjamin

Warsztaty z Krzysztofem Rutkowskim „Miasto jako księga znaków - wokół Pasaży Waltera Benjamina.”

Warsztat ma mieć charakter otwartego spotkania seminaryjnego z interakcją uczestników. Znajomość fragmentów Pasaży Benjamina, Paryskich pasaży Rutkowskiego oraz tego, co przywodzi na myśl pasaże w Łodzi - mile widziana.

17 listopada, środa, godz. 18.00, Biblioteka Publiczna im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Łodzi, ul. Gdańska 100/102, sala konferencyjna (II p.).

Prowadzenie: Marta Zdanowska.

Krzysztof Rutkowski – profesor UW, historyk literatury, eseista, tłumacz. Autor takich książek, jak: Braterstwo albo śmierć. Zabijanie Mickiewicza w Kole Sprawy Bożej (1988), Paryskie pasaże (1994, 1995), Raptularz końca wieku (1997), Requiem dla moich ulic (2008), Wokulski w Paryżu (2010). Tłumacz, któremu zawdzięczamy polskie przekłady Pascala Quginarda, ale i tłumaczenia tak różnorodne jak Skafander i motyl Jean-Dominique’a Bauby’ego i Sztuka pierdzenia Hurtauta. Autor dwóch gatunków osobliwych – „pasaży” i „przepowieści” – form będących odpowiednikiem życio-pisania. Jeden z niewielu ludzi, którzy w XXI wieku nie boi się powiedzieć publicznie, że pisanie to czynność magiczna, rozmowa z duchami, a „przepowieść, kiedy dobrze się ją przepowie – wprowadza w trans, a w szczególnych przypadkach przywraca nawet dar latania”.

10 grudnia, piątek, godz. 18.00, Teatr Nowy, foyer Dużej Sali (III p.), ul. Więckowskiego 15.

„Opisanie świata - fenomen reportażu”.

Przedświąteczne sondaże wskazują, że Polacy najchętniej deklarują, jako książkowy prezent pod choinkę, romans lub reportaż. Literatura faktu przeżywa w Polsce „złoty wiek” - polska szkoła reportażu, festiwale reportażu, konkursy na reportaż i kursy pisania reportażu. Co tak pociąga Polaków w gatunku nazywanym kiedyś „bękartem literatury pięknej”, że cieszy się on większą popularnością niż beletrystyka? O fenomenie reportażu porozmawiamy z trojgiem uznanych, wielokrotnie nagradzanych reportażystów - Angeliką Kuźniak, Włodzimierzem Nowakiem i Konradem Piskałą. Trójkę zaproszonych gości charakteryzuje odmienny warsztat i specjalizacja - reportaż społeczno-obyczajowy, biografistyka, reportaż podróżniczy z elementami interwencyjności - nieodmiennie jednak ich reportaże cechuje wysoki standard literacki, a autorów - nieprawdopodobna umiejętność słuchania swoich rozmówców. Wspólnie zastanowimy się, czy pisania dobrego reportażu można się nauczyć? Co oznacza stwierdzenie: "Reportaż powinien boleć"? Na ile literacka kreacja w reportażu pozostaje w zgodzie z wymogiem obiektywizmu? Czy reportaż to forma zaangażowana z definicji i jakie konsekwencje niesie to zaangażowanie? Jak reportażysta znajduje temat i czy istnieją historie, od których nie można się uwolnić - gdzie więc kończy się rola reportażysty? O tych i wielu innych tematach porozmawiamy w ramach panelu dyskusyjnego "Opisanie świata - fenomen reportażu”. Panel połączony będzie z rozstrzygnięciem konkursu na reportaż o tematyce łódzkiej „Wrzenie miasta”.

Goście panelu:

Włodzimierz Nowak

O reportażu mówi: „Trzeba pisać tak, by cierpiał nie tylko bohater czy reporter, ale także czytelnik. Tematy są wszędzie, trzeba słuchać ludzi, tego co mówią. Czasami naprawdę niesamowite historie są opowiadane jakby od niechcenia(...)”

Reportażysta, dziennikarz związany z „Gazetą Wyborczą”, finalista nagrody literackiej „Nike”, laureat Nagrody Dziennikarzy Polskich im. Kazimierza Dziewanowskiego za cykl reportaży z Białorusi oraz Grand Press 2004 za reportaż „Mój warszawski szał”. Autor książek: „Obwód głowy” i „Serce narodu,koło przystanku”, współautor m.in. Złego dotyku. Reportaży roku 2000, Cała Polska trzaska. Reportaże Gazety Wyborczej 2001-2004, 20 lat nowej Polski w reportażach według Mariusza Szczygł i innych.

Angelika Kuźniak

O reportażu mówi: automatyczna odpowiedź mailowa z adresu mailowego Angeliki Kuźniak „Szanowni Państwo, do końca grudnia odczytuję maile nieregularnie. Proszę o wyrozumiałość. Jestem w drodze. Podróżuję w taborze z Papuszą”.

Absolwentka kulturoznawstwa na Europejskim Uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą, reportażystka. Od 2000 roku współpracuje z „Gazetą Wyborczą” publikując głównie w „Dużym Formacie” Trzykrotnie uhonorowana nagrodą Grand Press (w 2004 roku za „Mój warszawski szał" pisany z Włodzimierzem Nowakiem, w 2008 roku za „Zabijali we mnie Heidi”, [Teksty te zostały przełożone na niemiecki (Die Nacht von Wildenhagen. Zwölf deutsch-polnische Schicksale, Eichborn 2009) i na rumuński (Mânia varşoviană, „Lettre Internationale”), w 2009 za „Przećwiczyłam śmierć” - wywiad z Hertą Mueller). Autorka reporterskiej książki „Marlene” o Marlene Dietrich, obecnie pracuje nad książką o cygańskiej poetce Papuszy.

Konrad Piskała

O reportażu mówi: „Nie wiem gdzie przebiega granica pomiędzy dziennikarzem, a literatem. Jestem za to pewien, że reporter musi być rzetelny, musi pisać o faktach i pewnikach, nie może manipulować. Może natomiast widzieć świat po swojemu.”

Z wykształcenia geolog, od kilkunastu lat pracuje jako niezależny dziennikarz i zajmuje się tematyką społeczną. Współpracuje z „Tygodnikiem Powszechnym”. W latach 2001-2003 stały współpracownik magazynu „Kulisy”( jako reporter przesyłał korespondencje z Białorusi, Kurdystanu, Rumunii, Rosji). Wyróżniany w konkursach dziennikarskich - nominacja do nagrody „Oczy Otwarte” w 2004 roku (patronat Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich), konkurs „WWW Widzieć, Wiedzieć, Wspierać” o problemach rodzin zastępczych (patronat Fundacja Laboratorium Reportażu). Współautor książki: W imię ojca. Fenomen Tadeusza Rydzyka (2007), autor książki „Sudan. Czas bezdechu” (2010)

Po panelu rozstrzygnięcie konkursu na reportaż o tematyce łódzkiej „Wrzenie miasta”. W jury zasiada m.in. dyrektor Teatru Nowego Zdzisław Jaskuła.

Prowadzenie: Marta Zdanowska